Veelgestelde vragen over verrekijkers

Prisma's en lenzen zijn de voornaamste elementen in een verrekijker die onmiddellijk instaan voor de lichttransmissie. De beeldkwalitieit hangt sterk af van de kwaliteit van deze elementen.

De manier waarop deze prisma's in de verrekijker zijn ingebouwd, heeft een invloed op het uitzicht van de verrekijker.

Porrokijker.

De porrokijker is de meest traditionele en gekende kijker.

De scherpstelling is met een centrale schroef waarbij de oculairen meebewegen.

Enkele merken: Nikon, Canon, Steiner…

Voordeel: 

  • Het stereozicht is beter doordat objectieven verder uit elkaar staan
  • Breder gezichtsveld

Nadeel:

  • Constructiebrug kan afbreken of speling vertonen na jaren gebruik
  • Minder bescherming tegen vocht en vuil
  • Meestal niet waterdicht maar kan waterproof zijn

Prismakijker.

De scherpstelling gebeurt inwendig doordat lenzen voor- of achteruit bewegen.
Dit type verrekijkers behoren tot de duurdere categorie.

Enkele merken: Leica, Swarovski, Zeiss, Bynolyt…

Voordeel:

  • Mechanisch stuk steviger
  • Compacter door de rechtlijnige lichtweg
  • Goed afgedicht (meestal met stikstof) tegen vocht en vuil

Nadeel:

  • Duurder 
  • Dieptewerking is iets minder

Wanneer een verrekijker een hoog schemergetal en lichtsterkte heeft, is dit nog geen garantie op een helder en scherp beeld.

Er zijn nog heel veel andere factoren die bepalend zijn voor de kwaliteit:

  • Vergroting: een hogere vergroting zorgt voor een minder schper zicht
  • Glaskeuze van de prisma's: brede prisma's hebben een breder gezichtsveld
  • Coating van de glazen en prisma's: een betere coating zorgt voor een betere lichttransmissie
  • Kwaliteitsnorm van de fabrikant: nauwkeurig monteren en contoleren van optische elementen

De vergroting wordt aangegeven in de type-aanduiding als eerste getal, bv. 7x35 of 10x42. Dit wil zeggen dat de kijker respectievelijk 7x of 10x vergroot. 

Het toenemen van de vergroting heeft een aantal gevolgen:

  • Handtrillingen zullen sterker merkbaar worden
  • Het gezichtsveld wordt kleiner, bv. een 10x42 zal een kleiner gezichtsveld hebben dan een 8x42
  • Laat minder licht door, bv. 10x42 zal de lichtsterkte minder zijn dan een 8x42

De grootte van het objectief wordt aangegeven in de type-aanduiding als tweede getal, bv. 7x35 of 10x42. Dit wil zeggen dat de kijkers een lensdiameter hebben van repectievelijk 35mm en 42mm.

Het toenemen van de lensdiameter heeft een aantal gevolgen:

  • Groter gewicht: Het gewicht van de verrekijker hangt grotendeels af van de grootte van de lenzen. Hoe groter de gebruikte lensdiamter, hoe groter ook de prisma's moeten zijn en dus hoe meer gewicht.
  • Betere lichtsterkte: bv. een 8x42 zal meer licht doorgeven dan een 8x20  
    MAAR: Als een verrekijker dezelfde diameter heeft maar een andere vergroting, kan de lichtsterkte veranderen. Bv. 8x42 en 10x42: Beide verrekijkers hebben een lensdiameter van 42mm en komt er evenveel licht door maar door de vergroting zal de 8x42 meer licht doorgeven dan de 10x42. 
  • Prijs van de verrekijker

Het gezichtsveld van een verrekijker is de breedte van het landschap gelegen op een afstand van 1000 meter van de waarnemer. Hoe groter het beeldveld, des te comfortabeler de waarneming is.  Men kan sneller een vliegende vogel onderscheppen én in beeld houden.

De breedte wordt uitgedrukt in graden of in meters, afhankelijk van fabrikant. Dit getal kan variëren van 80 meter tot 145 meter.

Via een eenvoudige rekensom kunnen meters omgezet worden in graden of omgekeerd:

Aantal meter = graden x 17,5 m
Aantal graden = meter / 17,5 m

Bijvoorbeeld:
Een verrekijker met een gezichtsveld van 115m heeft een beeldveld van 6;5°. ( 115 /17,5 )
Wanneer een verrekijker een beeldveld heeft van 7° komt dat overeen met een gezichtsveld van 122,50 meter op 1000 meter afstand ( 7 x 17,5 )

De uittredepupil is de lichtbundel die doorheen het objectief naar het oculair gaat. Het is een maatstaf om de lichtsterkte van een verrekijker uit te drukken. Hoe groter de uittredepupul is, hoe lichtsterker de verrekijker of hoe helderder het beeld.

Deze waarde kan worden berekend door de objectiefdiameter te delen door de vergroting.
Bij een aanduiding van een 10 x 42 is dat 42 /10 = 4,20 mm.
Bij een 8 x 42 betekent dat  42 / 8 = 5,25 mm.

De pupildiameter van een menselijk oog is gemiddeld overdag 2,5 mm à 4mm. 's Avonds kan de pupildiameter maximum 7mm zijn.

Brildragersoculairen zijn ontworpen om bril- of zonnebrildragers een optimaal gezichtsveld te geven.

Wanneer een brildrager door een verrekijker kijkt zonder brildragersoculairen, dan kan het gezichtsveld tot 50% minder zijn.

Niet-brildragers moeten deze oculairen steeds geheel uittrekken, klappen of schuiven. Brildragens daarentegen moeten net deze oculairen inklappen. 

De coating op het lensoppervlak bestaat uit één of meerdere lagen. Dit zorgt voor een helder beeld. Zonder deze coating zou het beeld mistig en donker blijven.

Daarnaast zorgt een coating ook voor het verhogen van de lichttransmissie alsook voor het verminderen van lichtverlies door reflecties van de lenzen.

Soorten coatings:

  • Enkelvoudige coating: enkele laag aan de buitenkant
  • Multicoating: multilaag op de buitenzijde
  • Mullymulticoating: multielaag aan de binnen- en buitenzijde, inclusief de prisma's
  • Phase coating: speciale coating voor dakkantprisma's

Kijkers met dakkantprisma's worden soms ook voorzien van een anti-phase coating. Dit met reden dat de randen van het beeld scherper worden.

De dioptrieregeling is nodig om de eventuele afwijking tussen de sterkte van uw ogen te compenseren. Deze instelling zit meestal op het rechter oculair maar soms ook centraal achter de scherpstelknop.

Hoe gaat men praktisch te werk? 

  1. Kies eerst een rechtafgelijnd object op een afstand van ongeveer 100 meter.
  2. Dek met uw hand of objectiefbeschermer uw rechter objectief af en en stel met de centrale scherpstelknop scherp voor uw linker oog.
  3. Sluit nu de linker objectief af en stel met de dioptrieregeling uw rechteroog scherp.

Wanneer u de verrekijker in gebruik wilt nemen, kunt u best rekening houden met volgende zaken:

*  Instellen van de brildragersoculairen:

Wanneer u brildrager bent, moet u de brildragersoculairen geheel indraaien. Als u geen brildrager bent, draai de  brildragersoculairen uit.

*  Afstellen van de juiste breedte:

Het is van belang om de afstand tussen beide oculairen af te stellen op de juiste afstand van uw ogen. U kunt dit doen door de kijkerhelften naar elkaar toe of van elkaar weg te bewegen. Wanneer de lichtkegel van de uittredepupil niet op de pupil valt, zal u geen perfect rond beeld verkrijgen. Door de ogen afzonderlijk dicht te knijpen kunt u zien of het beeld in beide ogen gelijk zijn.

* Instellen van de dioptrie:

Wanneer er een afwijking van sterkte is tussen beide ogen, is het aangewezen de dioptrie in te stellen van de verrekijker. Op deze manier compenseert u het sterkteverschil. Bij sommige verrekijkers is de instelling aan het rechter oculair, of zelfs centraal, verscholen achter de scherpstelknop.

U kunt deze het best regelen door eerst de rechterkijkerhelft af te dekkken en met uw linkeroog de scherpstelling in te stellen op een object die zich begeeft op ongeveer 100 meter afstand. Daarna dekt u de linkerkijkerhelft af en stelt u de rechterkijkerhelft scherp aan de hand van de dioptrieknop.

Wanneer u met beide ogen door de verrekijker kijkt, zult u een perfect scherp beeld krijgen in beide kijkerhelften.

Een verrekijker kan door omstandigheden vuil geworden zijn. Vuile vlekken op de lenzen veroorzaken immers wazige beelden. Zandkorrels en grove restanten zijn de grote boosdoeners die de gevoelige coatinglagen kunnen beschadigen bij slechte reiniging van de lenzen.

Verwijderen van stof- en zandkorrels

Eerst moet men de stof- en zandkorrels verwijderen.
Dit doet u als volgt:

  • Draai de lens die gereinigd moet worden naar beneden toe.
  • Gebruik een zeer zachte borstel om de korrels héél zachtjes weg te borstelen. De korrels vallen naar beneden en dus weg van de lens. Controleer de lenzen eventueel met een loupe. We hebben ook speciale lenspennen in ons gamma.
  • Dakkantkijkers (verrekijker die waterdicht zijn) mag u de lenzen ook afspoelen onder de kraan met lauw water.  
NOTA : gebruik hiervoor NOOIT een lensdoekje want dan wrijft u de korrels over de coating heen met als gevolg dat u miniscule beschadigingen aanbrengt aan de coating.
 

Reinigen van de lenzen

Om de lenzen te reinigen en/of te ontvetten kunt u gebruik maken van speciale reinigingsproducten zoals een microvezeldoek en reinigingsvloeistof. De microvezeldoek wordt meestal bij een verrekijker geleverd. Daarnaast is het gebruik van een reinigingsvloeistof ook sterk aan te raden. Onze merken SwarovskiOptik, Zeiss en Steineroptics hebben zelf een speciale reiningingset samengesteld.

Nooit papieren zakdoekjes of keukenpapier gebruiken! Deze bevatten ruwe houtvezels die uw lenzen onherstelbaar kunnen beschadigen.

Vermijd contact met agressieve stoffen zoals aceton, ether en huishoudelijk schoonmaakmiddelen zoals bv. afwasmiddel. Afwasproducten ontvetten heel goed maar tasten onherroepelijk ook de coating aan.

  • Doe één druppeltje reinigingsproduct op de microvezeldoek en maak zachtjes een ronddraaiende beweging. Wrijf niet te hard en ook niet in een héén-en-weerbeweging.
  • Overtollig product kunt u verwijderen door een droog stukje van de microvezeldoek te gebruiken.

Inleveren van een toestel

Sommige merken bieden ook een service aan om de verrekijker te laten nazien en te reinigen.
Breng gerust uw verrekijker binnen bij Natuurkijkers.be en wij doen het nodige voor u! 

61gXcdwmfAL._SL1500_.jpg